Đột quỵ đang trẻ hóa – Bạn không còn quá trẻ để chủ quan!

Từ trước đến nay, trong tâm thức của đại đa số chúng ta, đột quỵ (hay tai biến mạch máu não) vốn được coi là căn bệnh của “tuổi xế chiều”. Hình ảnh một người bị đột quỵ thường gắn liền với mái tóc bạc, những người ông, người bà đã bước sang tuổi thất thập cổ lai hy. Thế nhưng, thực tế nghiệt ngã đang vẽ nên một bức tranh hoàn toàn khác.

Tại các bệnh viện tuyến đầu, không khó để bắt gặp những bệnh nhân đột quỵ khi mới chỉ ở tuổi 20, 30 – cái độ tuổi đáng lẽ là sung sức nhất của đời người. Đột quỵ đang “trẻ hóa” với tốc độ đáng báo động, trở thành một bóng ma lẩn khuất trong lối sống hiện đại. Đột quỵ không còn là bệnh của tuổi già; hiểu đúng về các dấu hiệu cảnh báo sớm giúp bạn làm chủ vận mệnh và bảo vệ sự sống trước khi quá muộn.

Sự thật tàn khốc: Khi “Sát Thủ” tìm đến người trẻ

Theo các thống kê y tế trong những năm gần đây, tỷ lệ người trẻ (dưới 50 tuổi) mắc đột quỵ tăng khoảng 2% mỗi năm. Điều đáng nói là, người trẻ thường có tâm lý chủ quan, cho rằng những cơn đau đầu, chóng mặt chỉ là do làm việc quá sức. Chính sự tự tin thái quá vào sức trẻ đã khiến nhiều người bỏ lỡ “thời gian vàng”, dẫn đến những di chứng vĩnh viễn hoặc thậm chí là tử vong.

Tại sao đột quỵ lại “chọn” người trẻ? Câu trả lời nằm chính trong nhịp sống hối hả hiện nay:

• Áp lực vô hình: Áp lực từ công việc, tài chính và những cuộc đua không hồi kết khiến hệ thần kinh luôn trong trạng thái căng thẳng (stress) tột độ, làm tăng huyết áp và co mạch máu não.
• Lối sống “nghèo” vận động: Việc ngồi hàng giờ trước màn hình máy tính, lười tập thể dục khiến lưu thông máu kém, tích tụ mỡ nội tạng.
• Chế độ ăn công nghiệp: Đồ ăn nhanh, nhiều dầu mỡ, muối và chất bảo quản là thủ phạm gây ra mỡ máu, xơ vữa động mạch từ rất sớm.
• Các chất kích thích: Thuốc lá, rượu bia và thói quen thức khuya cày phim, chơi game đang bào mòn hệ thống mạch máu từng ngày.

F.A.S.T – Hiểu để làm chủ vận mệnh

Đột quỵ là một cuộc đua với thời gian. Mỗi phút trôi qua khi não bị thiếu oxy, khoảng 2 triệu tế bào não sẽ chết đi không thể phục hồi. Vì vậy, việc nhận diện sớm các dấu hiệu không chỉ là kiến thức y khoa, mà là kỹ năng sinh tồn bắt buộc.

Hãy ghi nhớ quy tắc vàng F.A.S.T – chìa khóa để nhận diện đột quỵ trong tích tắc:

• F (Face – Khuôn mặt): Hãy thử mỉm cười. Một bên mặt có bị xệ xuống không? Nhân trung có bị lệch sang một bên?
• A (Arms – Tay): Giơ cả hai tay lên cao. Một bên tay có bị rơi xuống hoặc không thể nhấc lên được không? Có cảm giác tê bì, mất cảm giác một nửa người?
• S (Speech – Ngôn ngữ): Hãy lặp lại một câu nói đơn giản. Giọng nói có bị ngọng, líu lưỡi hoặc không thể diễn đạt thành câu hoàn chỉnh?
• T (Time – Thời gian): Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào ở trên, hãy gọi ngay cấp cứu hoặc đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất có chuyên khoa đột quỵ. Đừng chần chừ, đừng chờ đợi cơn đau tự qua đi!

Ghi nhớ: Thời gian vàng trong đột quỵ thường là trong vòng 3 đến 5 giờ đầu tiên kể từ khi khởi phát triệu chứng.

Những “Hồi chuông cảnh báo” thầm lặng mọi người cần chú ý

Bên cạnh quy tắc F.A.S.T, cơ thể thường gửi đi những tín hiệu kín đáo trước khi cơn đột quỵ thực sự bùng phát. Đừng ngó lơ nếu bạn thường xuyên gặp phải:

• Những cơn đau đầu dữ dội, lạ thường xuất hiện đột ngột mà không rõ nguyên nhân.
• Hoa mắt, chóng mặt, mất thăng bằng hoặc mất phối hợp vận động là những biểu hiện cơ bản của đột quỵ, mọi người cần cảnh giác trước những vấn đề này.
• Thị lực giảm sút đột ngột ở một hoặc cả hai mắt cũng là biểu hiện không thể coi thường.

Đối với người trẻ, những triệu chứng này thường bị nhầm lẫn với rối loạn tiền đình hay suy nhược cơ thể. Tuy nhiên, sự chủ quan này chính là chiếc cầu nối dẫn đến thảm kịch.

Thay đổi lối sống: Chìa khóa giúp chúng ta khỏe mạnh và hạn chế đột quỵ

Chúng ta không thể thay đổi gen di truyền, nhưng hoàn toàn có thể thay đổi cách mình sống để đóng lại cánh cửa của đột quỵ. Phòng bệnh luôn rẻ hơn và hiệu quả hơn chữa bệnh gấp vạn lần.

• Kiểm soát “huyết áp”: Huyết áp cao, đường huyết cao và mỡ máu cao là bộ ba sát thủ đứng sau đột quỵ. Hãy khám sức khỏe định kỳ mỗi 6 tháng để kiểm soát các chỉ số này, ngay cả khi bạn cảm thấy mình đang “rất khỏe”.
• Chế độ ăn uống “Xanh”: Hạn chế tối đa muối (thủ phạm gây tăng huyết áp) và chất béo bão hòa. Ưu tiên rau xanh, trái cây, các loại hạt và cá giàu Omega-3. Hãy coi thực phẩm là “thuốc”, đừng đợi đến khi phải dùng thuốc thay thực phẩm.
• Vận động là liều thuốc quý: Chỉ cần 30 phút đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội mỗi ngày sẽ giúp mạch máu dẻo dai hơn, tăng cường lưu thông máu não và giải tỏa căng thẳng.
• Lắng nghe cơ thể và nghỉ ngơi đúng lúc: Đừng làm việc xuyên đêm, đừng để stress tích tụ quá lâu. Một giấc ngủ ngon và đủ sâu là lúc não bộ được “dọn dẹp” và phục hồi các tổn thương li ti trong mạch máu.
• Kết hợp sử dụng sản phẩm chăm sóc sức khỏe: Ngoài những biện pháp phòng ngừa ở trên, để mang lại những hiệu quả gấp nhiều lần, mọi người có thể sử dụng các loại thảo dược tự nhiên để chăm sóc sức khỏe. Những loại thảo dược phổ biến giúp cải thiện hệ miễn dịch, tăng cường độ đàn hồi của mạch máu phải kể đến như: Gừng, tỏi, nhân sâm, nấm linh chi,…

Lời kết

Đột quỵ không chừa một ai. Nó có thể ập đến vào một buổi sáng sớm khi bạn vừa thức dậy, hay giữa một cuộc họp căng thẳng. Nhưng đột quỵ không phải là một định mệnh không thể tránh khỏi.

Hành trình bảo vệ sự sống bắt đầu từ việc thay đổi nhận thức. Khi bạn hiểu rằng mình “không còn quá trẻ để chủ quan”, bạn sẽ bắt đầu biết quý trọng từng bữa ăn, từng giờ ngủ và từng nhịp đập của trái tim mình.

Đừng để đến khi nằm trên giường bệnh mới hối tiếc về những đêm thức trắng hay những bữa tiệc rượu vô độ. Hãy làm chủ vận mệnh của mình ngay từ hôm nay bằng kiến thức và lối sống lành mạnh. Bởi vì, món quà lớn nhất bạn có thể dành cho chính mình và những người thân yêu chính là một cơ thể khỏe mạnh và một trí tuệ minh mẫn.